Lao Tsu'dan...Bülent Ecevit

Lao Tsu

HAKÇA YÖNETİM
hakça yönet ulusu
ne kadar çoğalırsa yasalar yasaklar
halk o kadar yoksullaşır
ne kadar keskinse silâhlar
ülke o kadar karışır
ne kadar aklıevvelse insanlar
o kadar acayip işler döner
ne kadar çoğalırsa kurallar yönergeler
hırsızlar o kadar çoğalır

onun için der ki bilge
ben tedbir almam halk düzelir
ben barışçı olurum halk doğru yola gelir
ben birşey yapmam halk zenginleşir
ben isteklerden arınırım
halkın da yalın ve temiz olur yaşamı

YUMUŞAK YÖNETİM
yumuşak yönetilen ülkenin
halkı yalındır
sert yönetim
halkı kurnazlaştırır

OLMAYANIN YARARI
tekerleğin göbeğini
otuz çubuk bölüşür
ortadaki deliktir
onu yararlı kılan

bir testi yaparsın
çamurdan
içindeki boşluktur
onu yararlı kılan

pencereler kapılar
oyarsın odaya
oyuklardır
onu yararlı kılan

olandan kâr gelir
olmayandan yarar

T A O
tao bir boş kaptır
kullanırsın ama dolmaz
sayısız olanın
erişilmez kaynağıdır o

keskinliği törpüle
bakışları yumuşat
çöz düğümü
toza toprağa bat

derinlerde saklıdır
ama hep var olandır o
nereden geldiği anlaşılmaz

Çeviri: BÜLENT ECEVİT
Derleyen: Ayhan Görür

Düşüncede saplantı, azgınlık ve Ölçü... Montaigne

*

*

ÖLÇÜ

İnsan elinde ne illet var ki, dokunduğunu değiştiriyor, kendiliğinden iyi ve güzel olan şeyleri bozuyor... İyi olmak arzusu bazan öyle bir tutku oluyor ki, iyi olalım derken kötü oluyoruz. Bazıları der ki, iyinin aşırısı olmaz, çünkü aşırı oldu mu zaten iyi değil demektir. Kelimelerle oynamak diyeceği geliyor insanın buna.

Felsefenin böyle ince oyunları vardır. İnsan iyiyi severken de, doğru bir iş yaparken de pekalâ aşırılığa düşebilir. Tanrı'nın dediği de budur: Gereğinden fazla uslu olmayın, uslu olmanın da bir haddi vardır.

Okunu hedeften öteye atan okçu, okunu kedefe ulaştıramayan okçudan daha başarılı sayılmaz. İnsanın gözü karanlıkta da iyi görmez, fazla ışıkta da. Platon'da Kallikes der ki, felsefenin fazlası zararlıdır. Felsefe bir kerteye kadar iyidir, hoştur; faydalı olduğu kerteyi aşacak kadar derinlere gidersek çileden çıkar, kötüleşiriz; herkesle doğru dürüst konuşmaya, herkes gibi dünyadan zevk almaya düşman oluruz; kimseyi yönetemeyecek, başkalarına da kendimize de hayrımız donunmayacakbir hale geliriz; boş yere şunun bunun sillesini yeriz.

Kallikas doğru söylüyor; çünkü felsefenin fazlası bizim gerçek duygularımızı körleştirir; lüzumsuz inceleme ile bizi tabiatın güzel ve rahat yolundan çıkarır.

(Kitap II, bölüm xxx)

Düşüncede saplantı ve azgınlık en açık ahmaklık belirtisidir. Canlılar arasında eşekten daha kendisinden emin, daha vurdumduymaz, daha içine kapalı, daha ciddi, daha ağır başlı olanı var mıdır?

Montaigne

Denemeler
Çeviren: Sabahattin Eyüboğlu
Cem Yayınları

Derleyen:Ayhan Görür